|
Wetsontwerp tot wijziging van het gerechtelijk wetboek in het kader van de wet van ... betreffende de vergoeding van schade als gevolg van gezondheidszorg.
Hoorzitting Kamer van Volksvertegenwoordigers, dinsdag 1 december 2009.
Zoals wellicht velen onder u zijn wij sinds meer dan 15 jaar betrokken bij dit dossier.
Rondetafelgesprekken, debatten met de professoren van Sweevelt en Fagnart, een uitgebreid symposium van de FOD-Volksgezondheid en uiteindelijk de wet van 2007.
Daarbij kon alleen worden vastgesteld dat met de argumenten uit de sector geen rekening werd gehouden en dat de uitvoering van de wet keet op keer moest worden uitgesteld.
De werkgroep onder leiding van de heer Decoster in de FOD-Volksgezondheid kreeg opdracht om de knelpunten te ontwarren, alleen maar om vast te stellen dat de wet volstrekt uitvoerbaar was. Het nieuwe ontwerp dat vandaag voorligt bevat tal van verbeteringen, maar er blijven toch ook nog heel wat knelpunten. Wij hopen dat amendementen daarover mogelijk blijven, anders riskeren we binnenkort weer met onoverkomelijke problemen geconfronteerd te worden.
De positieve punten:
1. De herinvoering van het tweesporenbeleid.
Louter syndicaal, corporatistisch, zou het logischer zijn om het tegendeel te verdedigen maar we vinden het positief dat de patiënt steeds de kans krijgt om zich tot de rechter te wenden.
Hem dit ontzeggen zou tegen elk rechtsgevoel indruisen.
2. Positief is ook dat de patiënt recht krijgt op integrale vergoeding van de schade.
De patiënt hoeft niet blindelings te aanvaarden wat het fonds hem voorstelt.
3. Het begrip aansprakelijkheid blijft bewaard.
Opnieuw zou het louter syndicaal populairder zijn om het tegendeel te verdedigen. Het logische principe dat wie een fout begaat daarvoor ook aansprakelijk kan gesteld worden, hebben we steeds verdedigd. De schade die uit een fout voortvloeit, hoeft niet betaald te worden door de gemeenschap of door het artsenkorps in toto.
Volledig afschaffen van de aansprakelijkheid zoals in de vorige teksten voorzien werd, leidt tot deresponsabilisering. Dit betekent uiteraard niet dat elke arts zonder aansprakelijkheid bewust onzorgvuldig zou beginnen handelen, maar iedereen weet ook dat er een grote grijze zone is tussen extreme voorzichtigheid en zorgvuldigheid aan de ene kant en slordig verzuim aan de andere kant.
4. Indien de maatschappij, de wetgever, een nieuwe taak in de sociale zekerheid wil invoeren waarbij schade zonder fout of schade zonder bewijsbare fout kan vergoed worden dan hebben wij daar niets tegen in te brengen, maar het is dan ook logisch dat de maatschappij de kosten hiervoor solidair draagt. In vroegere ontwerpen werden de artsen mee verantwoordelijk gesteld voor de financiering van het fonds wat dus tegen elke logica indruist.
Tot daar de positieve elementen.
Wat blijven de mankementen?
Men heeft er wel naar gestreefd om een kopie van het Franse systeem te maken maar er werden wel een aantal ongelukkige wijzigingen aangebracht.
- Eén van de grote problemen is de onafhankelijkheid van het fonds. Heeft dit fonds wel
de legitimiteit om op een volstrekt onafhankelijke wijze uitspraak te doen over aansprakelijkheid? De politieke samenstelling van het fonds suggereert eerder het tegendeel. Men zegt zich te baseren op de samenstelling van de Algemene Raad maar gaat er aan voorbij dat dit fonds een volstrekt aparte opdracht heeft. Het zal zich dagelijks moeten bezighouden met het beheersen van conflicten, met bemiddeling in conflicten.
In Frankrijk gebeurt dit door diverse onafhankelijke organisaties onder leiding en direct toezicht van magistraten. In België zal het fonds zowel rechter als partij zijn. Hoe meer negatieve adviezen t.a.v. de zorgverstrekkers, hoe voordeliger dit voor het fonds en voor de begroting van de overheid zal uitvallen. Er is geen enkele waarborg over de onafhankelijkheid van de door het fonds aangestelde experten. Hoe wordt de controle op de onafhankelijkheid van het fonds georganiseerd? Op de functie van het beheersorgaan, van de directie, van de experten? Hoe wordt het beroepsgeheim in dergelijke politieke structuur beschermd?
- Er is grote onduidelijkheid over de definitie van de te vergoeden schade. Wordt bv. schade als gevolg van een verwikkeling die inherent is aan het medisch handelen nu wel of niet vergoed? Het betreft dus schade die voorzienbaar is, maar die niet kan vermeden worden.
- Ik heb grote moeite om te begrijpen waarom schade als gevolg van esthetische ingrepen die door het Riziv niet worden terugbetaald, niet in aanmerking komt voor compensatie, maar die als gevolg van alternatieve geneeswijze wel. Overigens, wat bedoelt men juist? De esthetische ingreep zelf, of ook de anesthesie, of ongevallen als gevolg van geneesmiddelentoediening tijdens het ziekenhuisverblijf, of ongevallen zoals bv. een val uit het bed? Ik verneem dat in Frankrijk nu al patiënten die complicaties van een esthetische ingreep hadden, zich tot de rechtbank wenden omdat ze zich gediscrimineerd voelen.
- Er blijft een enorm probleem met de kostprijs van het fonds. Hier slaagt men volledig
als een blinde naar een ei. In vorige berekeningen o.a. door het KCE voorzag men uitgaven tussen de 70 en de 140 miljoen euro per jaar. Men stelt nu dat een veel lager budget voldoende is, omdat de schade als gevolg van fout opnieuw door de verzekeraar zal betaald worden. Mijns inziens overtreft echter de schade zonder fout of zonder bewijsbare fout vele malen deze mét fout. Een reductie van de uitgaven 140 naar 5 miljoen per jaar het eerste jaar lijkt ons redelijk surrealistisch. Ik wil er nog aan toevoegen dat toen het KCE zijn ramingen opmaakte er nog geen rekening gehouden werd met nosocomiale infecties en met patiënten in RVT. Deze domeinen werden er achteraf nog aan toegevoegd. De impact van nosocomiale infecties alleen al werd in andere studies op 12 miljard BF geraamd. En ik verzeker u dat het bij zowat elke nosocomiale infectie onmogelijk zal blijken om een fout te bewijzen. Wij stellen dus voor om dit nieuwe systeem met de grootste voorzichtigheid en terughoudendheid op te starten. Waarom de eerste twee jaar de drempel niet op 75 % invaliditeit leggen i.p.v. op 25 %. Naarmate men ervaring opbouwt en statistieken kan aanleggen kan de drempel dan progressief verlaagd worden indien de financiering dit toelaat. Is het bovendien absoluut nodig dat alle procedures volledig gratis zijn? Een lawine van aanvragen valt te voorzien. Iedereen met een beetje schade zal wel zijn kans willen wagen, er valt eigenlijk niets te verliezen. Binnen de kortste keren zal het fonds zijn eigen vooropgestelde deadlines niet meer kunnen naleven of er moet een leger van bijkomende ambtenaren benoemd worden. Omdat de verzekeringsmaatschappijen in al deze procedures zullen betrokken worden, zullen tal van bijkomende medische raadgevers en juridische raadsmannen moeten worden aangewezen en dit zal de kosten van onze premies beroepsaansprakelijkheid zeer aanzienlijk opdrijven. Dit steekt dan wel schril af tegen de voordelen die de ziekenfondsen in dit systeem zullen ervaren. Ze zijn goed vertegenwoordigd in het beheersorgaan, zij behouden hun subrogatierecht maar kunnen nu alle kosten die hun verhaal meebrengt afwentelen op het fonds.
Ik betreur dat er niet meer concrete initiatieven genomen werden i.v.m. risk-management. Het is één zaak om schade te vergoeden, het is een andere en betere om vermijdbare schade te voorkomen. In dit verband verwijs ik naar Nederland waarbij men geregeld de 10 meest voorkomende problemen die aanleiding gaven tot schade analyseert en publiceert samen met aanbevelingen om deze te voorkomen. Blijkbaar met succes want de volgende jaren stelt men vast dat de incidentie van deze verwikkelingen afneemt. Het zou jammer zijn om hier een unieke kans te missen.
Tot slot, ben ik van mening dat de verzekering beroepsaansprakelijkheid zou moeten verplicht worden. Voor artsen die geen verzekering meer kunnen afsluiten moet een apart verzekeringsfonds worden opgericht naar analogie met de verzekering voor sommige autobestuurders. U kent de boutade, het is beter om u door uw arts te laten overrijden dan met hem in een medisch ongeval verwikkeld te geraken. Voor het eerste is uw arts verplicht verzekerd, voor het tweede mogelijk niet.
Dr . Robert Rutsaert
ASGB
|
